{"id":1175,"date":"2013-08-10T05:31:56","date_gmt":"2013-08-10T03:31:56","guid":{"rendered":"http:\/\/37.251.99.59:5000\/?p=1175"},"modified":"2013-08-10T05:31:56","modified_gmt":"2013-08-10T03:31:56","slug":"130-godina-od-povratka-branka-radievia-u-otadbinu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/srcekrajine.org\/?p=1175","title":{"rendered":"130 godina od povratka Branka Radi\u010devi\u0107a u otad\u017ebinu"},"content":{"rendered":"
\n

Pre 130 godina, 19. jula 1883. godine, na brda\u0161cu Stra\u017eilovo, iznad Sremskih Karlovaca, sve\u010dano su polo\u017eeni posmrtni ostaci velikog srpskog pisca Branka Radi\u010devi\u0107a, preneseni iz Be\u010da, gde su prethodno decenijama po\u010divali.<\/strong><\/p>\n

\"Podse\u0107anje:<\/div>\n

<\/p>\n

\n

Radi\u010devi\u0107 je na njegovo omiljeno Stra\u017eilovo prenesen tri decenije posle smrti i sahrane u Be\u010du, juna 1853. godine, \u010dime je ispunjena pesnikova \u017eelja. Taj doga\u0111aj iskori\u0161\u0107en je 1883. za veliku nacionalnu manifestaciju Srba, sa obe obale Dunava, i gotovo nije bilo istaknutije li\u010dnosti u Srba koja nije po\u017eurila da doprinese Brankovom, posthumnom, povratku.<\/p>\n

Tu, na Fru\u0161koj Gori, podignut je neveliki, prigodan, spomenik delo arhitekte Svetozara Iva\u010dkovi\u0107a, sa urezanim epitafom u njegovom maniru: „Mlogo hteo, mlogo zapo\u010deo, \u010das umrli njega je pomeo“.<\/span><\/p>\n

Spomenik, u vidu visokog ste\u0107ka izra\u0111enog od kamena iz kamenoloma u Top\u010dideru, u koji su tako\u0111e ugra\u0111eni kameni elementi iz raznih krajeva koje su nastanjivali Srbi, poput Lov\u0107ena, Dinare, Fru\u0161ke Gore, Velebita, Plje\u0161ivice, Vr\u0161a\u010dke kule, Avale i Kleka.<\/span><\/p>\n

Spomenik je postavljen na koti 32 s koje se prostire pogled preko Dunava na ravnicu Ba\u010dke. Spomenik je nedavno obnovljen, sredstvima nekada\u0161njieg \u0111aka Karlova\u010dke gimnazije prof. Miodraga Radulova\u010dkog sa Univerziteta Ilinois u \u010cikagu i AP Vojvodina.<\/span><\/p>\n

Radi\u010devi\u0107 je ro\u0111en 28. marta 1824. u Brodu na Savi, danas Slavonskom Brodu, a umro je ophrvan, tada neizle\u010divom, tuberkulozom, 18. juna 1853. <\/strong><\/p>\n

<\/strong>Ro\u0111en je u porodici austrijskog, kraji\u0161kog, \u010dinovnika Teodora Radi\u010devi\u0107a, prevodioca \u0160ilera. \u0160kolovao se u Zemunu, u gimnaziji u Sremskim Karlovcima, a od 1843. na pravnim studijama u Be\u010du, gde se zbli\u017eio sa Vukom Karad\u017ei\u0107em, \u00d0urom Dani\u010di\u0107em i usvojio, me\u0111u prvima Vukov pravopisni standard. <\/span><\/p>\n

Njih trojica su tokom 1847. godine objavili Vuk – prevod Novog zaveta, Dani\u010di\u0107 – Rat za srpski jezik, i Branko svoju prvu zbirku „Pesme“. Drugu knjigu izdaje 1851, a tre\u0107u je objavio njegov otac, posthumno.<\/span><\/p>\n

Radi\u010devi\u0107 se u Be\u010du aktivno uklju\u010dio u rad tamo\u0161njeg srpskog omladinskog kruga, prevodio je, \u010ditao, crtao – pokazuju\u0107i talenat i u toj oblasti. Po\u0161to je oboleo od tuberkuloze zapo\u010deo je studije medicine, za koje je dobio stipendiju srpskog knjaza Mihaila.<\/span><\/p>\n

Nije imao ni trideset kada ga je bolest pobedila, ali su iza njega ostali neprevazi\u0111eni lirski stihovi, u kojima su opevani njegovi omiljeni Karlovci, radosti \u017eivota i neobuzdane mladosti.<\/span><\/p>\n

Najve\u0107a pesni\u010dka manifestacija u Vojvodini, i Srbiji uop\u0161te, nosi ime „Brankovo kolo“ nastavljaju\u0107i, izme\u0111u ostalog, tradicije neprevazi\u0111enog istoimenog knji\u017eevnog \u010dasopisa koji je u Karlovcima izlazio po\u010dev od 1895. do po\u010detka Prvog svetskog rata.<\/span><\/p>\n

Manifestacija „Brankovo kolo“ odr\u017eava se svake godine u septembru, kada se u Novom Sadu, Sremskim Karlovcima i na Stra\u017eilovu odr\u017eavaju brojni kulturni programi. Svake godine se dodeljuje Brankova nagrada, za najbolje pesni\u010dko ostvarenje na srpskom jeziku autora starosti do 30 godina, a njen prvi dobitnik bio je, 1954. godine, Vasko Popa za zbirku „Kora“, koju je prethodne godine objavilo beogradsko \u201cNovo pokolenje\u201d.<\/span><\/p>\n

U martu, mesecu pesnikovog ro\u0111enja, dodeljuje se i nagrada Brankovog kola „Pe\u010dat varo\u0161i sremskokarlova\u010dke“ za najbolju knjigu objavljenu na srpskom. <\/span><\/p>\n

Izvor<\/span>: Tanjug<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pre 130 godina, 19. jula 1883. godine, na brda\u0161cu Stra\u017eilovo, iznad Sremskih Karlovaca, sve\u010dano su polo\u017eeni posmrtni ostaci velikog srpskog pisca Branka Radi\u010devi\u0107a, preneseni iz Be\u010da, gde su prethodno decenijama po\u010divali.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/srcekrajine.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1175"}],"collection":[{"href":"https:\/\/srcekrajine.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/srcekrajine.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/srcekrajine.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/srcekrajine.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1175"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/srcekrajine.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/srcekrajine.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/srcekrajine.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/srcekrajine.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}